Factuur onbetaald: wanneer is beslaglegging een rationele keuze?
In economisch onzekere tijden grijpen ondernemers snel naar beslag. Maar dat is zelden de slimste eerste stap. Beslag is geen overwinning, maar een investering, met kosten en soms een onzekere opbrengst.
Een klant betaalt niet, dus je grijpt meteen naar beslag. De reflex is begrijpelijk. Toch draait het voor de ondernemer om één vraag: wanneer loont het écht?
Gert Bellemans, bestuurder bij Bizzon, en advocaat Koen Bruls zijn het eens: elk dossier moet eerst door drie duidelijke filters. Wie die stappen overslaat, riskeert een procedure die meer kost dan ze opbrengt.
Eerst denken, dan doen
Een beslagprocedure kan snel duur worden. Bovendien zet je er de relatie met je klant definitief mee onder druk, en maak je de kans op een minnelijke oplossing kleiner. Twee zaken die ondernemers weleens onderschatten.
“Beslag wordt niet voor niets de allerlaatste optie genoemd. Je zet het pas in als de analyse klopt: correcte informatie, juiste strategie, duidelijke kosten-batenafweging.”
Koen Bruls, advocaat
Filter 1: hoe groot is de kans dat je nog iets ziet?
Veel ondernemers checken het Belgisch Staatsblad, maar dat geeft vaak een vertekend of achterhaald beeld. De gepubliceerde jaarrekeningen weerspiegelen immers de situatie van meer dan een jaar voordien.
Een betere bron is de Kruispuntbank van Ondernemingen, waar je ziet of een bedrijf nog actief is en of er signalen zijn van stopzetting of faillissement.
Minstens even belangrijk: het Centraal Register van Beslagberichten. Via een gerechtsdeurwaarder of advocaat kan je tegen een beperkte kost de beslagberichten raadplegen en nagaan of er al beslag ligt. Sta je achteraan in de rij, na bevoorrechte schuldeisers zoals de fiscus of de RSZ, dan is de kans groot dat er voor jou niets meer overblijft.
Filter 2 Beslaglegging: op wat?
Stel dat de vooruitzichten positief zijn, dan komt de tactische vraag: welk beslag heeft zin?
Beslag op activa: snel overzicht
- Onroerend goed: zeker, maar traag en complex
- Materieel en voertuigen: vaak geleased, juridisch beschermd
- Derdenbeslag (bank of bij klanten): snel, betaalbaar, directe impact
- Rechtstreekse vordering: sterk in de bouwsector
Beslag in handen van derden is in de praktijk vaak het meest efficiënt. In plaats van achter de debiteur zelf aan te gaan, richt je je op een partij die geld verschuldigd is aan jouw klant: een bank of een klant van je klant. Wanneer je goed geïnformeerd bent, omzeil je zo lege rekeningen en uitgeholde vennootschappen, en werk je met middelen die effectief beschikbaar zijn.
Filter 3: is beslaglegging financieel verantwoord?
Hier wordt het nuchter. Onder de € 1.500 is een standaard gerechtelijke procedure zelden rendabel. De kosten voor dagvaarding, advocaat en uitvoering lopen snel op en eten de opbrengst op.
Een alternatief is de IOS-procedure: die neemt iets meer tijd in beslag, maar de kosten liggen beduidend lager. Sterke algemene voorwaarden en een goed opgesteld eigendomsvoorbehoud zijn bovendien meer dan een formaliteit. Ze zijn een strategie op zich.
De kern
Beslaglegging is geen standaardoplossing, maar een precisie-instrument. Wie zijn debiteurenbeheer slim aanpakt, gebruikt het als sluitstuk, niet als startpunt.
Dit artikel verscheen eerder in Bizzontijd. Auteurs: Gert Bellemans (Bizzon) en Koen Bruls (advocaat).